Việc sử dụng thuốc cho người trên chó mèo không phải là hiện tượng hiếm có, trên thực tế mình thấy nó rất phổ biến ở Việt Nam. Điều này là hoàn toàn không nên, rất đơn giản bởi các cơ quan nội tạng của chúng đều nhỏ hơn rất nhiều so với người, liều dùng của một số chất có thể là an toàn ở người lại có thể ảnh hưởng không nhỏ đến chúng. Tuy nhiên, với thị trường dược phẩm cho thú cưng còn khá nhỏ và có nhiều sự hạn chế như hiện nay, đôi khi các con sen chúng ta thực sự không còn cách nào khác.
Mình tìm ra được 9 loại dược phẩm thường dùng của người có thể gây hại hoặc tử vong cho thú cưng để mọi người tham khảo và tránh dùng tuyệt đối:
1. NSAID
Đứng đầu danh sách Top 10 của này là các loại thuốc gia dụng phổ biến được gọi là thuốc chống viêm không steroid (NSAID), bao gồm các chất phổ biến như ibuprofen, aspirin, diclofenac và naproxen. Mặc dù các loại thuốc này an toàn cho người, thậm chí một hoặc hai viên thuốc có thể gây hại nghiêm trọng cho thú cưng. Chó, mèo, chim và các động vật có vú nhỏ khác (chồn, chuột nhảy và chuột đồng) có thể bị loét dạ dày và ruột nghiêm trọng cũng như suy thận.
2. Paracetamol (ví dụ Panadol)
Khi nói đến thuốc giảm đau, paracetamol chắc chắn là phổ biến. Mặc dù loại thuốc này rất an toàn, ngay cả đối với trẻ em, nhưng điều này không đúng với thú cưng, đặc biệt là mèo. Một viên thuốc paracetamol có thể gây tổn thương cho các tế bào hồng cầu của mèo, hạn chế khả năng mang oxy của chúng. Ở chó, một lượng nhỏ chất này có thể dẫn đến suy gan và, với liều lượng lớn, có thể làm tổn thương hồng cầu.
3. Thuốc điều trị trầm cảm
Mặc dù các loại thuốc này đôi khi được sử dụng ở động vật, nhưng quá liều có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về thần kinh như bất an, rối loạn, run rẩy và co giật. Một số loại thuốc điều trị trầm cảm cũng có tác dụng kích thích dẫn đến nhịp tim, huyết áp và nhiệt độ cơ thể tăng cao gây nguy hiểm.
4. Thuốc điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý
Các loại thuốc được sử dụng để điều trị hội chứng rối loạn tăng động giảm chú ý có chứa các chất kích thích mạnh như amphetamine và methylphenidate. Ngay cả việc ăn tối thiểu các loại thuốc này cũng có thể gây run rẩy đe dọa tính mạng, co giật, tăng nhiệt độ cơ thể và các vấn đề về tim.
5. Thuốc trợ ngủ
Những loại thuốc này được thiết kế để giảm lo lắng và giúp mọi người ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, ở động vật, chúng có thể có tác dụng ngược lại. Khoảng một nửa số chó ăn chất trợ ngủ trở nên kích động thay vì an thần. Ngoài ra, những loại thuốc này có thể gây ra tình trạng thờ ơ nghiêm trọng, mất tập trung (bao gồm cả đi lại trong tình trạng lảo đảo) và thở chậm ở động vật nhỏ. Ở mèo, một số dạng thuốc benzodiazepin có thể gây suy gan khi nuốt phải.
6. Thuốc tránh thai
Thuốc tránh thai thường có trong các vỉ sặc sỡ mà chó thấy không thể cưỡng lại. Rất may, việc ăn các loại thuốc này thường không gây rắc rối. Tuy nhiên, việc ăn nhiều estrogen và estradiol có thể gây ức chế tủy xương, đặc biệt là ở chim.
7. Thuốc điều trị huyết áp cao ACE
Thuốc ức chế men chuyển angiotensin (hay còn gọi là ACE ACE) thường được sử dụng để điều trị huyết áp cao ở người và đôi khi là động vật. Mặc dù quá liều có thể gây ra huyết áp thấp, chóng mặt và yếu, nhưng loại thuốc này thường khá an toàn. Nếu chó mèo ăn phải một lượng nhỏ thuốc này có thể được theo dõi tại nhà, trừ khi chúng bị suy thận hoặc bệnh tim. Tốt nhất là tất cả các loại thuốc tim nên để xa tầm với của động vật.
8. Thuốc ức chế Beta
Thuốc ức chế beta cũng được sử dụng để điều trị huyết áp cao, nhưng không giống như thuốc ức chế men chuyển, việc ăn phải những loại thuốc này có thể gây ngộ độc nghiêm trọng ở vật nuôi. Quá liều có thể gây giảm huyết áp đe dọa tính mạng và giảm nhịp tim xuống rất chậm.
9. Hormon tuyến giáp
Thú cưng – đặc biệt là chó – cũng bị tuyến giáp hoạt động kém. Điều thú vị là, liều hormone tuyến giáp cần thiết để điều trị cho chó cao hơn nhiều so với liều của một người. Do đó, nếu chó vô tình dính vào hormone tuyến giáp ở nhà, nó hiếm khi dẫn đến các vấn đề. Tuy nhiên, nếu vô tình chó hoặc mèo nhà bạn uống phải một lượng lớn các triệu chứng có thể xảy ra là run cơ, hồi hộp, thở hổn hển, nhịp tim nhanh và hung hăng.
***Lời khuyên chính của mình là trừ khi có chỉ định của bác sĩ thú y có kinh nghiệm, tuyệt đối tránh sử dụng thuốc hoặc dược phẩm của người cho chó mèo và vật nuôi. Trong trường hợp thú cưng nhà bạn vô tình nuốt phải các loại chất trên, bạn cần đưa chúng đến cơ sở thú y gần nhất để cấp cứu và điều trị kịp thời.
